Goodtime Jesus

 James Tate

Casts of an Island

The Same Sad Rhetoric, 2011

166 x 150 x 88 cm

Wood, acrylic.

CASTS OF AN ISLAND

Artwork selection and exhibition curation by Nicos Chr. Pattichis

Exhibition Duration: November 9th to November 30th

Location: Mercedes-Benz showroom, 49 Kampou Street, 2030 Strovolos

Artists: Klitsa Antoniou Banu Cennetoglu , Nikos Charalambidis, Savvas Christodoulides, Zaha Hadid, Mustafa Hulusi, Demetris Neokleous, Maria Perentou, Melina Shukuroglou, Socratis Socratous, Lefteris Tapas,Panikos Tembriotis, Kostis Velonis , Alexandros Yiorkadjis.

Most of the artworks are part of the non-profit organization

CYCO (Cyprus Contemporary Art Center)

Opening Hours: Monday to Friday 9.00-18.00, Saturday 9.00-13:00 & 14.00-17:00

CASTS OF AN ISLAND

Καλλιτέχνες: Κλίτσα Αντωνίου, Banu Cennetoglu, Νίκος Χαραλαμπίδης, Σάββας Χριστοδουλίδης, Zaha Hadid, Mustafa Hulusi, Δημήτρης Νεοκλέους,, Μαρία Περέντου, Μελίνα Σουκούρογλου, Σωκράτης Σωκράτους, Λευτέρης Τάπας,, Πανίκος Τεμπριώτης, Κωστής Βελώνης, Αλέξανδρος Γιωρκάτζης.

Επιλογή έργων τέχνης και επιμέλεια έκθεσης Νίκος Χρ. Παττίχης

Διάρκεια Έκθεσης: 9 Νοεμβρίου έως 30 Νοεμβρίου

Τοποθεσία: Εκθεσιακός χώρος Mercedes-Benz, Κάμπου 49, 2030 Στρόβολος

Τα περισσότερα από τα έργα τέχνης είναι μέρος του μη κερδοσκοπικού οργανισμού CYCO (Cyprus Contemporary Art Center)

Βίοι Παράλληλοι

Seed Vault, 2021

Wood, Marble, acrylic paint, organic matter, seeds 

31 x 10 x 9 cm 

Έκθεση «Βίοι Παράλληλοι» στο Μέγαρο Χορού Καλαμάτας

Ένα σημαντικό εικαστικό γεγονός, η έκθεση «Βίοι Παράλληλοι» με έργα 35 εμβληματικών Ελλήνων καλλιτεχνών, εγκαινιάζεται την Κυριακή 12 Νοεμβρίου στο Μέγαρο Χορού Καλαμάτας.

Στην αίθουσα «Black Box» του επιβλητικού πολιτιστικού κτηρίου αναφοράς της Μεσσηνιακής πρωτεύουσας θα παρουσιαστούν έργα δημιουργών που εκπροσωπούν διαφορετικές γενιές, σχολές και τεχνοτροπίες από τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα μέχρι και τις μέρες μας σε επιμέλεια της Αρτέμιδος Ποταμιάνου, εικαστικού-επιμελήτριας. Πρόκειται για έργα ζωγραφικής, γλυπτικής, μεικτής τεχνικής και εγκαταστάσεις, όλων των διαστάσεων, που ανήκουν σε ιδιωτικές και δημόσιες συλλογές. 
Όπως σημειώνει η επιμελήτρια της έκθεσης «η έκθεση “Βίοι Παράλληλοι” αποτελεί μια γιορτή, ένα αφιέρωμα στην ανθρώπινη δημιουργικότητα. Με αφετηρία συγκεκριμένες θεματικές ενότητες, κοινές στα επιλεγμένα έργα των καλλιτεχνών, ξεκινά μια διαλεκτική αφήγηση που εκτυλίσσεται με βάση τις κοινές αναζητήσεις και τα ερωτήματα που θέτονται από κάθε έργο. Οι κοινωνικοί θεσμοί, οι ρόλοι ανάμεσα στους ανθρώπους, τα φύλα και τις τάξεις, η ανάγκη για αλλαγή, ο αγώνας κι η αγωνία για ένα καλύτερο μέλλον, υπαρξιακά ταξίδια αλλά και θέματα που αφορούν στην ίδια την εικαστική πρακτική, την αναπαράσταση, την αποτύπωση διαρθρώνουν τα μέρη του διαλόγου αυτού δημιουργώντας μια εικονική στιχομυθία ανάμεσα στους καλλιτέχνες. Η συμμετοχή, η αλληλεπίδραση, η μετάφραση και μετουσίωση της προσωπικής εικαστικής διεργασίας σε βίωμα κι εμπειρία, μια συνέργεια που τελικά καθορίζει τη ζωή ενός έργου τέχνης».

Τα έργα που παρουσιάζονται είναι των (με αλφαβητική σειρά): Αλέξη Ακριθάκη, Άγγελου Αντωνόπουλου, Κωστή Βελώνη, Σπύρου Βικάτου, Γιάννη Γαϊτη, Βάσω Γκαβαισέ, Βαγγέλη Γκόκα, Γιάννη Γρηγοριάδη, Γιώργου Γουναρόπουλου, Γιώργο Γύζη, Γιάννη Ζιώγα, Βλάση Κανιάρη, Έλλη Κελεμένδρη, Παναγιώτη Κουλούρα, Παναγιώτη Λαμπρινίδη, Γιώργου Λάππα, Κωνσταντίνου Μαλέα, Χριστίνας Μήτρενσε, Φρύνης Μουζακίτου, Σπύρου Παπαλουκά, Κωνσταντίνου Παρθένη, Ναυσικάς Πάστρα, Παύλου (Διονυσόπουλου), Άρτεμις Ποταμιάνου, Ιφιγένεια Σδούκου, Γιώργου Σικελιώτη, Άγγελου Σκούρτη, Βασίλη Σκυλάκου, Μάριου Σπηλιόπουλου, Μαρίας Σταμάτη, Τάσσου (Τάσσος Αλεβίζος), Γιάννη Χρηστάκου, Κώστα Χριστόπουλο, Χρύσας (Βαρδέα) και Γιάννη Ψυχοπαίδη.
Διάρκεια έκθεσης: Έως τις 12 Δεκεμβρίου 

 

Parallel Viewing

Κασταλία πηγή, 2022

@ Parallel Viewing 

Greek art collection of the Bank of Greece 

B&M Theocharakis Foundation 

November 2- February 4

Cur. by Charis Kanellopoulou

Παράλληλη θέαση

Έργα από τη Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος

Επιμέλεια: Χάρις Κανελλοπούλου

Ίδρυμα Θεοχαράκη

#Castalianspring #Apollo #delphi #kostisvelonis #sculpture #basrelief #πηγη #κασταλια #weathering #spring #fountain #δελφοι # TheocharakisFoundation #collection  

A Crooked Foundation Affecting My Life with Plants Removed under the Planned Structures

A Crooked Foundation Affecting My Life with Plants Removed under the Planned Structures, 2023

Wood, plywood, stone, acrylic

44 x 33 x 43 cm

H ομαδική έκθεση σύγχρονης τέχνης «Avarna Fluida» διοργανώνεται στο Νιόκαστρο Πύλου, σε επιμέλεια της Στέλλας Χριστοφή και σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας (Υπουργείο Πολιτισμού) με κοινό όραμα την ανάπτυξη ενός γόνιμου διαλόγου κατά τη συνάντηση του αρχαίου μνημείου με τη σύγχρονη τέχνη. 

Το Νιόκαστρο χτίστηκε από τους Οθωμανούς το 1573 μετά την ήττα τους στη ναυμαχία της Ναυπάκτου για τον καλύτερο έλεγχο ενός από τους σημαντικότερους εμπορικούς θαλάσσιους δρόμους μεταξύ Ανατολής-Δύσης και συνιστά ένα από τα καλύτερα διατηρημένα κάστρα του ελλαδικού χώρου. Στο εσωτερικό του φιλοξενούνται μνημεία, μουσεία και εκθέσεις που προσφέρουν μια διαχρονική περιήγηση στην περιοχή της Πυλίας και της ευρύτερης περιοχής.

Η έκθεση Avarna Fluida, με τον τίτλο της να παραπέμπει στην ονομασία του κάστρου κατά την οθωμανική περίοδο επανέρχεται στην ρευστότητα του χρόνου και την αναβίωση των παρελθοντικών ιχνών στο παρόν. Το όραμα συνεχίζεται με νομαδικό χαρακτήρα σε μέρη που «έχουν απολιθωθεί» επαναπροσεγγίζοντας την αρχαιολογία και την ευρύτερη έννοια του τοπίου διερευνώντας την σύνδεση διαφορετικών προσεγγίσεων. Όπως εξηγεί ο Agamben, ο θεατής δεν αντιλαμβάνεται μόνο ότι οι εικόνες κινούνται, αλλά μεταμορφώνονται, όπως είναι πολύ φυσικό σε αυτές τις εικόνες. Οι εικόνες φορτίζουν τους εαυτούς τους από τον χρόνο, σχεδόν στο σημείο εκείνο που εκρήγνυνται. Αυτός ο καιρολογικός κορεσμός συνιστά την συγκεκριμένη τους αύρα.

Τα έργα εκτίθενται στους υπαίθριους χώρους του Νιόκαστρου προτείνοντας σύγχρονες χειρονομίες με έργα γλυπτικής, εγκαταστάσεων και τρισδιάστατων κατασκευών, ενώ η έκθεση ξεκινά με site specific και ηχητικές performance.

Συμμετέχοντες καλλιτέχνες:Κωστής Βελώνης, Γιάννης Γρηγοριάδης, Γιώργος Γυπαράκης, Μάρθα Δημητροπούλου, Θεόδωρος Ζαφειρόπουλος, Αντώνης Κανέλλος, Γεωργία Κοτρέτσος, Κωνσταντίνος Κώτσης, Ειρήνη Μίγα, Στέλλα Χριστοφή, Διονύσης Χριστοφιλογιάννης, Errands

Νιόκαστρο Πύλου

15/10-28/10/2023

 

The Shadowed King

The Shadowed King ( A Puzzle Piece of Cosmic Mind ), 2023 

 

Η εγκατάλειψη

 Βάλια Τσαίτα Τσιλιμένη, 2017

In Conversation with a Chair

Mare Studio's "In Conversation with a Chair" exhibition presents through over a century of Greek tradition, design, and craftsmanship, through the modest form of the chair. 

#MareStudio #Design #Sculpture #designtheory #Crafts #KostisVelonis #ArborIntrat

Cine Paradise / Industries of Coexistence

Kostis Velonis, How one Can Think Freely in the Shadow of a Temple, 2010, video, 2 : 45 minutes.

From September 13 to 24, 2023 Eleusis European Capital of Culture proudly presents Mystery 73: Cine Paradise / Industries of Coexistence. Curated by Marina Fokidis, this captivating event features a series of screenings showcasing new media artworks, non-narrative films, and documentaries, created by 22 internationally renowened artists. The films will be presented—in the presence of their creators—at an enchanting seaside open-air cinema, nestled in the ancient yet contemporary-industrial town of Elefsina, near Athens.

The featured artists include: Marwa Arsanios, Panos Charalambous, Tamar Guimarães and Kasper Akhøj, Johan Grimonprez, Evi Kalogiropoulou, Menelaos Karamaghiolis, Jumana Manna, Hira Nabi, Pier Paolo Pasolini, Theodoris Prodromidis, Ben Russell, Alan Sekula and Noël Burch, Kostis Velonis, Barbara Wagner & Benjamin De Burca, Driant Zeneli, as well as James Bridle, Petros Moris, Eva Papamargariti, Agnieszka Polska (the latests supported by the PCAI collection).

This cinematic journey will also feature an architectural intervention by Aristide Antonas.

What is the common thread between: a documentary filmed in collaboration with the shipbuilders’ association in Gadani, Pakistan; a contemporary interpretation of the lost Atlantis; Hamlet reclining on a garbage hill contemplating the clouds; the voyage of a container from Rotterdam to Los Angeles and Hong Kong; an intense televised debate on the war in Syria; a melancholic sun bearing witness to the moral and environmental decline of our planet; the spirited steps of Brazilian frevo-style dance; and intimate conversations among women in Kurdistan, Colombia, and Lebanon, among others?

Cine Paradise / Industries of Coexistence presents a collection of film narratives that explore various communities, rituals, seas, planetary degradation, labor, and displacement. It aspires to ignite cathartic conversations—however fleeting—across diverse audiences. The project is an experiment in presenting art films in the realm of everyday entertainment spaces, beyond the boundaries of film festivals, museums, and art institutions. The screenings will take place in a quaint open-air cinema, originally built by American soldiers -who were stationed in Elefsina -during the Cold War and sustained over the years by the dedication of local cinephiles.

The title “Cine Paradise” evokes the symbolism of transitioning from the “world of the living” to the “world of the dead,” a theme deeply ingrained in the mythology of Elefsina and the human soul since antiquity. The subtitle, “Industries of Coexistence,” alludes to the significance of labor in propelling our planet forward, even during times of pandemics, crises, and global conflicts. Elefsina, being a hub of Greek workforce, embodies both the virtues and challenges of such locations. The fundamental coexistence of these  (and all) different “worlds” is at the heart of this particular quest. Join us.

Please visit here for the detailed program of the screenings.

Production services: Scola Society (Non-profit civil society)

2023 Eleusis European Capital of Culture
Project coordination: Zoi Moutsokou—Directorate of Contemporary Art 2023 Eleusis, Yannis Arvanitis—General Coordinator of Artistic Projects Production

Time is a Child

 

GALERIST and Perasma is presenting ‘Time is a Child’, a group exhibition that will take place on the Island of Leros, Greece until 30th of July 2023. 

Taking its name from the words attributed to Heraclitus: “Time is a child playing draughts by the sea”, an expression defining his perception of the fleeting and ever-changing nature of time, the exhibition brings together works by artists who reflect on the ceaseless possibilities inherent to the concept of time.

Works by Alice Guittard, Ayça Telgeren, Burcu Yağcıoğlu, Elif Uras, Evgenia Vereli, Kostis Velonis, Lara Ögel, Malvina Panagiotidi, Maria Joannou, Martin Creed, Merve İşeri, Nazım Ünal Yılmaz, Nil Yalter, Nuri Kuzucan, Rashid al Khalifa, Savvas Laz, Serkan Özkaya, Serra Duran, Silva Bingaz, Stefania Strouza, William Kentridge, Yeşim Akdeniz and Yusuf Sevinçli are brought together within the building, and they gush out to its outdoor area nesting in between the eucalyptus and pine trees surrounding it.

The Medieval Monks Who Lived on Top of Giant Pillars

Stylite, Constantinople, 11th century

To our modern eyes, this is a profoundly weird image – but it would have been a recognisable, even iconic, one if we were living in the early medieval Middle East. To explain how we got here – and how that guy got on that pillar - we need to step back and tell the origin story of one of the most recognisable characters in medieval life: the monk.

First, let’s wind the clock back all the way to the mid-third century. Rome is still the bustling, million-strong metropole of a continent-spanning empire. Legionaries are off fighting battles against the Goths along the Danube. Christianity is a curious minority sect clinging to life despite often-ferocious persecution from the emperor’s officials. And in the wealthy province of Egypt, a young man, barely 18, who we will come to know as Anthony makes an unusual decision. Mourning the recent death of his parents, he finds inspiration in Christ’s teaching that the perfect man will give everything he has to the poor. Once he’s set aside a little of his money to provide for his younger sister’s welfare and chucked her in a convent, he departs for the endless desolation of Egypt’s desert interior (We have no idea, by the way, what the sister made of all this business. I suspect she was less than impressed).

Eventually, Anthony pitches up in an old, abandoned tomb in the desert, to live a life of isolation and mortification (a religious concept, meaning to deny the desires of the flesh), eating and drinking only just enough to keep his body at bare minimum functionality. Did this make him a devoted servant of Christ who accessed a level of connection with his god unprecedented for a mortal man, or a total bore? Your mileage may vary.

Unfortunately for Anthony, his dream of a life of solitary contemplation didn’t work out as planned. He quickly became a local celebrity, with countless Egyptian Christians making proto-pilgrimages to visit the home of a man they came to believe had a unique connection to the Almighty. This only got worse when Emperor Constantine legalised Christianity in 313, and Anthony moved further into the desert to avoid his admirers. 

Aran Prince-Tappé

More : https://weirdmedievalguys.substack.com/p/the-medieval-monks-who-lived-on-top

The Cheerful Ones

The Cheerful Ones, 2023
Acrylic, oil, pencil, and oil pastel on canvas

100 x 100 cm 

#Hilaria #pagan #Cheerful #Cybele #painting 

 

Sea Chanty

My mother hates the sea 

my sea especially 

I warned her not to

it was all I could do

Two years later 

the sea ate her

Upon the shore, I found a strange

yet beautiful food

I asked the sea if I could eat it 

and the sea said that I could 

Oh, sea, what fish is this

so tender and so sweet?

Thy mother's feet

Gregory Corso

Anna Świrszczyńska 

 

Wandering Peaks (Moving Through the Mountains)

Wandering Peaks (Moving Through the Mountains) 2023 

Iron, cement, wood, gesso 

22 x 8 x 13 cm 

Νεολουδισμός: Όταν οι μηχανές δεν είναι εκεί για να τις επιτεθείς

Παρατηρώντας το άγχος των φίλων μου και ειδικά της μητέρας μου που αναστενάζουν κάθε φορά που υποχρεώνονται να οικειοποιηθούν τα χαρακτηριστικά μιας νέας  εφαρμογής ή της αναβάθμισης μιας παλιότερης, αναλογίζομαι πόσο επιβλαβής είναι η αναγκαιότητα της ψηφιακής προσαρμογής στην καθημερινότητα τους. Οι πρώτες μέρες του τεχνοφιλικού ρομαντισμού φαίνεται ότι έχουν περάσει ανεπιστρεπτί, στον βαθμό που ολοένα και περισσότεροι εγκαταλείπουν τις κοινωνικές πλατφόρμες. Σε άλλες περιπτώσεις, διαπιστώνω ότι ορισμένοι,  μετά την έξοδο από τις διαδικτυακές περιπλανήσεις, αφοσιώνονται σε χειροτεχνικές δραστηριότητες οι οποίες επιτρέπουν μια απτή σχέση με τον υλικό κόσμο. Όμως αυτές οι αντιδράσεις στην αυγή της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης έχουν και ένα ιστορικό εκτόπισμα.

Ένα βράδυ, τον Μάρτιο του 1811 στο Nottingham, κάποιοι εργάτες κλωστοϋφαντουργίας κατέστρεψαν υφαντικές μηχανές σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις αλλαγές στις συνθήκες εργασίας τους. Αυτές  οι καταστροφές αποτελούσαν μέσο εξαναγκασμού των εργοδοτών τους για να κάνουν παραχωρήσεις όσον αφορά τα δικαιώματα τους. Η βιομηχανική επανάσταση είχε εξαπλωθεί παντού στη Βρετανία και τα πρώτα δείγματα της μείωσης του εργατικού προσωπικού είχαν πυροδοτήσει ταραχές κυρίως στην καρδιά της κλωστοϋφαντουργίας της χώρας, σε περιοχές που εκκινούσαν από το Nottinghamshire και εξαπλωνόντουσαν στο Derbyshire και το Lancashire.   Όσον  άφορα τον περίφημο Ludd οι  πληροφορίες που έχουμε είναι ότι αποτελεί επινόηση των ριζοσπαστών εργατών οι οποίοι τον εκπροσωπούσαν με το ψευδώνυμο “Βασιλιάς Ned Ludd” και  διεύθυνση αποστολέα “τη σπηλιά του Ρομπέν των Δασών”. Πράγματι κάποια χρόνια νωρίτερα, το 1779, ο κύριος Ludd είχε καταστρέψει δύο μηχανές πλεκτών άλλα δεν ήταν ο υποκινητής των ταραχών που ακολούθησαν, ούτε ζούσε σαν τον θρυλικό  Ρομπέν στο Δάσος Sherwood.1

Σήμερα ο Νεολουδισμός  στην πλειονότητα γίνεται αποδεκτός με περιφρόνηση. Μια ‘εκσυγχρονιστική’ στάση για αυτούς που συμμερίζονται κάθε τεχνολογικό νεωτερισμό, και η οποία είναι η κυρίαρχη, τον αντιλαμβάνεται ως οπισθοδρομισμό απέναντι στις εξελίξεις της τεχνολογίας και τους Λουδίτες ως άτομα τεχνοφοβικά με τη  φαντασίωση της επιστροφής σε μια πρωτόγονη εμπειρία.

Όμως είναι ξεκάθαρο ότι ο εφιάλτης που βιώνουμε άφορα την αντίθετη κατεύθυνση από εκείνη που πρότεινε ο Λουδισμός. Είναι η σχεδόν μη αναστρέψιμη καταστροφική πορεία του οίκο-περιβαλλοντολογικού συστήματος.  Αυτό που θα έπρεπε να μας απασχολήσει δεν είναι τόσο οι  εσχατολογικές προοπτικές ενός ριζοσπαστικού αντιτεχνολογικού διακυβεύματος άλλα ότι οι αποκλειστικά τεχνοκρατικές λύσεις έχουν αποδειχθεί ανεπαρκείς. Όσοι λοιπόν ειρωνικά επισημαίνουν μια προβιομηχανική Αρκαδία ως το πρότυπο του Λουδισμού, ας σκεφτούν  για τις συνέπειες εκείνου του μοντέλου ανάπτυξης που δεν έχει την ικανότητα να διαμορφώσει μια άλλη πορεία, και ας αποδεχθούν ότι ο καπιταλισμός οφείλει να διαθέτει τουλάχιστον προσαρμοστικότητα και ευελιξία.

Συνεπώς, το βίαιο σπάσιμο των μηχανών μπορεί να κλειδωθεί στις συμβολικές του διαστάσεις, όπου διαταράσσεται το υπάρχον κοινωνικό, οικονομικό και πολιτισμικό μοντέλο. Έξαλλου σήμερα δεν θα περιμέναμε εργάτες με τσεκούρια και βαριοπούλες άλλα χάκερς και ψηφιακούς πειρατές να σαμποτάρουν τις ψηφιακές μηχανές. Και στην περίπτωση μας, δεν πρόκειται για μια ιδεολογική σέχτα ή μια περιθωριακή ομάδα η οποία μάχεται για το σταμάτημα του παραγωγικού χρόνου, άλλα για μια αυθόρμητη στάση που συγκροτείται από διαφορετικές κοινότητες, οι οποίες θέτουν σε αμφισβήτηση τα όρια αυτού του μοντέλου ανάπτυξης. Ο Jathan Sadowski, κοινωνικός επιστήμονας που μελετά τις νέες τεχνολογίες, στο ερώτημα του για το πώς θα έμοιαζε ο Λουδισμός σήμερα απαντάει πως θα τον υπερασπιζόμασταν ως ένα κίνημα που θα αντιμετώπιζε την τεχνολογία ως ένα πολιτικό και οικονομικό φαινόμενο που οφείλει να εξετάζεται με κριτικό τρόπο και ο τρόπος του να κυβερνιέται να  είναι δημοκρατικός.2
Σε αυτό το σημείο θα συμφωνήσουμε με τον Μαρξ όταν επισημαίνει ότι η αμφισβήτηση και οι επιθέσεις στις τεχνολογικές δομές δεν έχουν νόημα να στρέφονται στα υλικά μέσα παραγωγής, αλλά μόνο ενάντια στην κοινωνική και ταξική μορφή της εκμετάλλευσής τους. Το πρόβλημα  σχετίζεται με τους οπτιμιστικούς προοδευτισμούς γύρω από την τεχνολογία και όχι με την ίδια την μηχανή.

Αν, όμως, στις αρχές του 19 αιώνα ο Λουδισμός ήταν μια σημαντική κατάκτηση στο πλαίσιο της αμφισβήτησης της κυριαρχίας της μηχανής πάνω στην ανθρώπινη εργασία, σήμερα ο Νεολουδισμόςέχει μεγαλύτερη σημασία.

Θεωρώ ότι δεν είναι μόνο τα εργασιακά δικαιώματα που απειλούνται άλλα και η ίδια η δυναμική της φαντασίας που ο τεχνοκρατικός πολιτισμός  επιβάλει. Στην υπάρχουσα σφαίρα του ψηφιακού καπιταλισμού, φαίνεται να  έχει διαφύγει από την υπάρχουσα κριτική ένας συλλογισμός για την αναγκαιότητα της πρωταρχικής φαντασίας. Το άλμα της φαντασίας, μέσα από το οποίο διεξάγονται βαθμιαία οι έννοιες και οι αφηγήσεις, περιορίζεται ολοένα και περισσότερο γιατί απλά η εκκίνηση μιας σκέψης διαμορφώνεται εξαρχής από τις μηχανές  αναζήτησης. Το αρχικό τόλμημα της σκέψης, άλλα και της έμπνευσης, εκπληρώνεται άμεσα με τους αλγορίθμους και την τεχνητή νοημοσύνη που γνωρίζουν καλύτερα από εμάς την διστακτικότητα των δικών μας συλλήψεων και μας προσφέρουν απαντήσεις σε δευτερόλεπτα. Ο Αντόρνο ίσως να μην είχε στο νου του την πραγματολογική διάσταση της αισθητικής πρόσληψης όταν ανέφερε ότι κανένα έργο τέχνης δεν πρέπει να εξηγηθεί υπό όρους επικοινωνίας, όμως ο λόγος του είναι ιδιαίτερα επίκαιρος όταν γνωρίζουμε ότι η προβολή του νοήματος είναι  κύριο συστατικό στο σύνολο της εικαστικής πρακτικής σήμερα.3

Σε ένα διορατικό κείμενο, ο Jean-François Lyotard αναρωτιέται για το ειδικό βάρος της επικοινωνίας στην τέχνη “σε μια εποχή που τα προϊόντα της  τεχνολογίας δεν μπορούν να προκύψουν χωρίς τη μαζική και ηγεμονική παρέμβαση της έννοιας”.4

Κάθε χειρονομία, όσο ελάχιστη και ασήμαντη με τις επικοινωνιακές υποσχέσεις της ψηφιακής τεχνολογίας αποζητά το μέγιστο της προσοχής. 

Όμως ο  καλύτερος τρόπος για να διαπιστώσουμε το zeitgeist  της  επικοινωνιακής υστερίας θεωρώ ότι βρίσκεται στις καλλιτεχνικές πρακτικές. Μια κατηγορία  εγκαταστάσεων  που βασίζεται στην έρευνα  συμπεριλαμβάνει  τις στρατηγικές  της συσσώρευσης και χωροθέτησης των πληροφοριών, με την παράθεση βιβλίων και ενημερωτικών φυλλαδίων σε συνδυασμό με οπτικοακουστικό υλικό που συνοδεύεται με laptops, ταμπλέτες και monitors. Οι αρχειοθετημένες καταγραφές που κατανέμονται χωρικά συνήθως στον οριζόντιο άξονα μιας βιτρίνας απασχολούν τη σκέψη της ιστορικού τέχνης Claire Bishop, η οποία υποστηρίζει ότι δεν μπορούν να κατανοηθούν απομονωμένα από τις σύγχρονες εξελίξεις στην ψηφιακή τεχνολογία.5

Η συγκέντρωση ενημερωτικού υλικού στις εικαστικές εγκαταστάσεις έχει μια αντιστοιχία με τον τρόπο με τον οποίο αναζητούμε και αποθηκεύουμε πληροφορίες στο διαδίκτυο και αυτή η αλλαγή μοντέλου σκέψης και παραγωγής γνώσης δεν είναι έκδηλη, όπως ήδη περιγράψαμε μόνο στα ψηφιακά εργαλεία, άλλα επικεντρώνεται  και στη σχέση μας με την απτή ύλη. Και είναι κατανοητό.

Όταν όμως η προβολή του νοήματος σχετίζεται αποκλειστικά με την επιλογή έτοιμων δεδομένων, η “αυθεντικότητα”, μια λέξη τόσο κυνηγημένη και εν μέρει εξιδανικευμένη για τους λάθος λόγους, δεν έχει υπόσταση και αποκτάει γραφικό χαρακτήρα. Πράγματι, απέναντι στην επέλαση της πληροφορίας, χειροτεχνικές μαρτυρίες της τέχνης στη ζωγραφική και τη γλυπτική μπορεί να φανούν παρωχημένες.

Σε αυτό το καθεστώς, “μέσα στον πραγματικά ανεστραμμένο κόσμο, το αληθινό είναι μια στιγμή του ψεύτικου”  υποστήριζε ο Guy Debord στην “κοινωνία του θεάματος” πριν την κυριαρχία της ψηφιακης πληροφορίας.6 Σήμερα το “χάσιμο” των χρηστών του ίντερνετ  λειτουργεί κυριολεκτικά ως  μια αντιστροφή της ζωής. Και αν το ατομικό στοιχείο ενθαρρύνεται με τη ναρκισσιστική ρουτίνα των selfies και την ανάδειξη ενός αγοραίου κοσμοπολιτισμού, αυτό εντάσσεται στη σφαίρα του “επιχειρείν”, στην καταγραφή ενός  “φαίνεσθαι” της ιδιοτυπίας της συμπεριφοράς, η οποία στοχεύει στη μέγιστη δυνατή επικοινωνία, με την προσδοκία να φτάσουν τα posts σε όσους τον δυνατόν περισσότερους αποδέκτες.

Θεωρώ ότι το να αρνηθούμε λοιπόν τη σύνταξη ενός νεολουδητικού ρεύματος είναι σαν να θεωρούμε ότι όλα είναι υπέροχα τακτοποιημένα στην καθολική παντοδυναμία ενός τεχνητού κόσμου, ο οποίος μέσα στους αυτοματοποιημένους μηχανισμούς του είναι σε θέση να διαχειριστεί και να καθυποτάξει τη σωματικότητα μας. 

Το ερώτημα λοιπόν πλανάται σε ένα κόσμο όπου κάθε πτυχή της ύπαρξής μας οριοθετείται και υπαγορεύεται με οθόνες και πληκτρολόγια. Αν προσγειώσουμε τον Λουδισμό στη σημερινή εποχή, ξέρουμε ότι δεν υπάρχει καμιά προοπτική να συντριβεί η μηχανή. Εξάλλου η τεχνολογική υπεροχή δεν ταυτίζεται στο αντικαπιταλιστικό φαντασιακό με τη χρήση τεράστιων μεταλλικών τερατόμορφων κατασκευών και οι άπειρες διαδυκτιακές προσβάσεις δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με ένα σπάσιμο του κινητού η του λάπτοπ άλλα με μια αποφασιστική μαζική περιφρόνηση των ψηφιακών εφαρμογών.

Με βάση τα όσα έχουμε αναπτύξει, ίσως να μην μας κάνει έκπληξη η προτροπή του Richard Seymour, ο οποίος, στο σύγγραμμα που φέρει τον τίτλο twittering machine και που τον δανείζεται από το προφητικό έργο του Paul Klee (Zwitscher-Maschine, 1922), μας επισημαίνει ότι  “..έχουμε ανάγκη  από μια αποφυγιολογία (escapology), σίγουρα, μια θεωρία για το πώς να βγούμε έξω πριν να είναι πολύ αργά.”.7

Θα έλεγα ότι χρειαζόμαστε περισσότερο θάρρος, ώστε ν’ αδιαφορήσουμε για την εθιστική κουλτούρα της παιχνιδοποίησης των κοινωνικών μέσων, με τις εικονικές “καρδιές’ και τις προσδοκίες απο αφοσιωμένους και ταυτόχρονα  άβουλους  ακόλουθους . Μπορεί το like να μην το “σπάσουμε” άλλα είναι εφικτό  να  υποβαθμίσουμε  μια πτυχή του, εκείνη της ανώδυνης επικοινωνίας. Το να προστατεύσουμε  τα προσωπικά μας δεδομένα  αποφεύγοντας τις εφαρμογές και τα γκάτζετς είναι μια επιλογή, το να τα στρέψουμε ενάντια τους με μαζικές αντιδράσεις είναι η επόμενη.

Κωστής Βελώνης

---

1 E. J. Hobsbawm, “The Machine Breakers”, Past and Present 1 (1952): σ. 57-70

2 athan Sadowski. “I’m a Luddite. You should be one too.” The Conversation, 9 August 2021

3 Adorno, Theodor W, Αισθητική Θεωρία, μτφρ. Λευτέρης Αναγνώστου, Αθήνα, Αλεξάνδρεια, 1989

4 Jean-François Lyotard  “Κάτι όπως επικοινωνία .. χωρις επικοινωνία” στο Απάνθρωπο, Κουβέντες για τον χρόνο, μτφρ. Βασίλης Πατσογιάννης. Αθήνα, Πλέθρον, 2019. σ.170

5 Claire Bishop “On the superabundance of research-based art”, Artforum.com, April 5, 2023

6 Guy Debord, Η Κοινωνία του Θεάματος, μτφρ. Π. Τσαχαγέας – Ν.Β. Αλεξίου. Αθήνα, Ελεύθερος Τύπος, 1986, σελ. 26

7  The Twittering Machine: How Capitalism Stole Our Social Life, London, The Indigo Press, 2019, σ. 15

https://popaganda.gr/postscripts/neoloydismos-otan-oi-michanes-den-einai-ekei-gia-na-tis-epitetheis/