Solar Assembly: A brief planetary drama

Solar Assembly: A brief planetary drama

A bunch of sculptures representing planets, orbiting a handcrafted Sun. A solar kind of politics, an “assembly” that evokes the ongoing tension between spatial control and freedom of movement. Somewhere in between, there we are, pretending there’s order.

The Fabric of the Sky

  

The Fabric of the Sky, 2025

Wool embroidery, loom weaving

700 cm x 500 cm

On November 7, 1492, a meteorite fell in Ensisheim, a small town in Alsace, making

headlines of its time and even inspiring Dürer.

He created a double-sided oil painting: on the back, the meteor’s fall; on the front, Saint

Jerome in the desert.The tapestry began its journey at the Rizareios School in

Monodendri, Epirus, and reached The Ilisian (formerly Hilton).It’s a free interpretation of

Saint Jerome’s solitude — the thoughtful saint studying the sky, surrounded by rocks, a

lion, and a quiet mystery for the viewer: What detail reveals the fall of the meteorite?

For those who look upward, beyond the fabric of the world.

(Μια ξενάγηση με τον Θόδωρο στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών)

Του Κωστή Βελώνη*

 

Σε μισάωρη εκπομπή της κρατικής τηλεόρασης, γυρισμένη λίγο πριν από τα μέσα της δεκαετίας του 1980, ο γλύπτης Θόδωρος πραγματοποίησε μια ξενάγηση στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, επιλέγοντας να δείξει αγάλματα της αρχαϊκής και της κλασικής και ελληνιστικής περιόδου, καθώς και επιτύμβιες στήλες, χωρίς όμως να επιμείνει απαραίτητα στα ιστορικά τους συμφραζόμενα. Έσκυβε με εγκράτεια στο παρελθόν της γλυπτικής και επιχειρούσε να εντάξει τη λειτουργία της μέσα στο κοινωνικό σώμα.[1]

Αν και ο λόγος του, στο πλαίσιο της εποχής του, φέρει την επίδραση των κοινωνικών επιστημών, αυτό δεν τον εγκλωβίζει σε μια αναμενόμενη αφήγηση. Ο θαυμασμός του εκδηλώνεται με ένα ποιητικό άνοιγμα στην τελευταία σκηνή, με τις σκέψεις του να ακολουθούν τα χέρια του όταν κατευθύνεται προς την έξοδο του μουσείου. Εκεί, λίγο πριν διασχίσει την κεντρική πύλη, απευθύνεται στον θεατή, απλώνοντας τα δικά του χέρια:

«Κοιτάζοντας τα χέρια των αγαλμάτων βλέπουμε πόση σημασία παίρνουν, γιατί το χέρι είναι όργανο, εργαλείο ανθρώπινης ποιοτικής παραγωγής και επικοινωνίας. Είναι το χέρι που δουλεύει σε προέκταση με άλλα τεχνικά όργανα και εργαλεία κάθε τέχνης. Ακόμα, τα χέρια που ήξεραν να κρατούν τα όπλα είναι τέχνη. Τα χέρια που ήξεραν να κρατούν τα γκέμια των αλόγων -αλλά και τα χέρια που ήξεραν να χαϊδεύουν- είμαι σίγουρος γι' αυτό. Προσέξτε, κοιτάξτε τα χέρια σας και μετά την πόλη, την πόλη σας, την πόλη μας. Αν υπάρχει πουθενά ίχνος ανθρώπινης επαφής, αν υπάρχει πάνω τους το άγγιγμα της αγάπης. Κοιτάξτε όλες αυτές τις κατασκευές, όλα αυτά τα μηχανικά αντικείμενα που μας περιβάλλουν... Πού βρίσκεται η αίσθηση του ανθρώπου;»

Σε αυτό το σημείο η κάμερα καταλήγει στη λεωφόρο Πατησίων, με την γνωστή κινητικότητα που την χαρακτηρίζει σε όλη τη διάρκεια της ημέρας. Ο Θόδωρος, αφού πρώτα μας μίλησε για τις αρχαιότητες, μας καλούσε να στραφούμε πέρα από το μουσείο, προς τον σύγχρονο κόσμο, εκεί όπου το άγγιγμα τείνει να ξεχαστεί.

Παραδόξως, τα εργαλεία του πολέμου στα οποία αναφέρθηκε ξανά και ξανά στην ξενάγηση διαπνέουν το προσωπικό του έργο, όπως συμβαίνει για παράδειγμα με τη συχνή απεικόνιση του ροπαλοφόρου άντρα, τον οποίο ο Θόδωρος επινόησε, ανέπτυξε και χρησιμοποίησε σε πολλές παραλλαγές: είναι ο φαλλός, του αστυνομικό γκλομπ (matraque) και το σφυρί του γλύπτη (ματρακάς). Πέρα από την προφανή του σχέση με την εξουσία, όπως γράφει  και ο Σταμάτης Σχιζάκης σε μια ανέκδοτη σημείωση, το ρόπαλο «γίνεται το εργαλείο για τον μετασχηματισμό της ενέργειας, της δράσης και της παράστασης σε γλυπτικά έργα».[2]

Αυτή η εξέλιξη κινήθηκε στις βασικές αρχές που διαμόρφωσε ήδη από τα πρώτα χρόνια των σπουδών του, και εντοπίζεται στις Ημερολογιακές Σημειώσεις του. Ο ίδιος επιλέγει αυτό το απόσπασμα σε μια από τις τελευταίες του συνεντεύξεις: «Αν η Τέχνη είναι σήμερα ακροβασία, δεν φτάνει να ντυθούμε τη φορεσιά του σχοινοβάτη. Πρέπει να μπορούμε να περπατάμε σε τεντωμένο σχοινί... τολμάμε και αμφιβάλουμε».[3] Εκεί μαρτυρά την ανάγκη να καλύψει μια διαδρομή, να ακροβατήσει στα σύμβολα της πολιτισμικής ανθρωπολογίας: από την αστυνομική και εποπτεύουσα χρηστικότητα του ροπάλου μέχρι την καρναβαλική του διάσταση και το ιταλικό batacchio που προκαλεί θόρυβο και μεταβολίζει τον υλισμό του σώματος με το άφθονο γέλιο.

Εδώ, το χέρι που κρατά, από το πώς το κρατά, είτε πρόκειται για γκλομπ, ρόπαλο, ματρακά ή batacchio, μέχρι το πού στοχεύει, φέρνει αυτή τη χειρονομία σε ανοικτό διάλογο με την ηθική, διασταυρώνοντας τις αξίες μεταξύ δημιουργίας και καταστροφής, πάντα ακροβατώντας. Ο Θόδωρος μας προτρέπει με τρόπο σαφή να γίνουν τα χέρια μέσα επαφής. Η αφή, από εργαλειακή πράξη, μετατρέπεται σε πράξη πολιτισμού. Από το fingere στο fictio και στον Homo faber και όχι στον Homo ludens, όπως υποστήριζε με μια διάθεση αυτοσαρκασμού απέναντι στις «πρωτοπορίες».

Τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1980 κυκλοφόρησαν οι περισσότερες μελέτες για τον μεταμοντερνισμό. Όλοι μιλούσαν για το τέλος της ηρωικής εποχής του μοντερνισμού, ξεφυλλίζοντας τα βιβλία του Jean-François Lyotard και του Roland Barthes. Στο συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο, της αυξανόμενης τάσης για απομυστικοποίηση και αποδόμηση του πρωτότυπου έργου, της υποβάθμισης ή της παράκαμψης της χειρωνακτικής, πρωτότυπης και μοναδικής δημιουργίας, η ξενάγηση του Θόδωρου στο Αρχαιολογικό Μουσείο προκαλεί κάποια εύλογα ερωτήματα.

Όταν η αξία του έργου μετατοπιζόταν από το «πώς γίνεται» στο «τι σημαίνει» και από το «τι σημαίνει» στον πολυδιάστατο, κατακερματισμένο χαρακτήρα του σημαίνειν, ο Θόδωρος φανέρωνε την αξία που έχει για εκείνον η χειρωναξία. Όχι με όρους επιδεξιότητας αυτή τη φορά, αλλά με εκείνους μιας «πολυσύνθετης πληροφορίας», η οποία αντιστέκεται στην «πολιτισμική λογική του ύστερου καπιταλισμού», για να χρησιμοποιήσω τον τίτλο της μελέτης του Frederick Jameson που εκδόθηκε εκείνη τη χρονιά.[4]  

Την εποχή που η χειρωνακτική εργασία, η αφηγηματικότητα της ύλης, αλλά και η ενεργή σχέση του δημιουργού με το έργο άρχισαν να εκλαμβάνονται ως δευτερεύουσες και ως αναχρονιστικές πρακτικές, καθώς και ως κερδοφόρες τακτικές της αγοράς ενός νεοσυντηρητικού μεταμοντερνισμού, ο Θόδωρος αντιλαμβανόταν την καλλιτεχνική διαδικασία ως πράξη αντίστασης με τους  όρους της οντολογίας της αφής και της ανθρωπολογίας της χειρονομίας.[5]

Εδώ το Αρχαιολογικό μουσείο γίνεται αντιληπτό ως ένας φορέας που διασώζει τη συλλογική μνήμη και τις αξίες της γλυπτικής, ένας οδηγός επιβίωσης, όπου η χειρονακτική πρακτική δεν είναι δείγμα υποταγής στις αξίες της αγοράς, αλλά μια επιλογή που αντιμάχεται τους «-ισμούς» και τις μόδες της εποχής. Το αίτημα του Θόδωρου ήταν να μπορεί ο κόσμος ακόμη να αγγιχτεί με τρυφερότητα.

* Ο Κωστής Βελώνης είναι εικαστικός καλλιτέχνης, αναπληρωτής καθηγητής στην ΑΣΚΤ

---

[1] Σε πρώτο πρόσωπο, σκηνοθεσία Χρήστος Παληγιαννόπουλος, 1984, ΕΡΤ2.

[2] Stamatis Schizakis, “(Un)-mediated sculpture", ανέκδοτο κείμενο. Βλ. επίσης το επιμελητικό σημείωμα του Σταμάτη Σχιζάκη στην έκθεση«Θόδωρος, γλύπτης: Αντί αναδρομικής», Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ).

[3] Ημερολογιακές Σημειώσεις, Αθήνα, 26.12.1956. Το απόσπασμα προέρχεται από μια συνομιλία του γλύπτη Θόδωρου με τον Κώστα Χριστόπουλο με αφορμή την έκθεσή του με τίτλο Στίγματα πορείας: Ίχνη σπουδών 1947- 1962 στο Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης (Μέγαρο Εϋνάρδου) και την παρουσίαση του τόμου με τίτλο Στίγματα πορείας: Αναζητήσεις στην Τέχνη και την Παιδεία (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Ε.Μ.Π), «Στίγματα πορείας, επικοινωνία η θόρυβος», «Αναγνώσεις», Η Αυγή της Κυριακής, 3 Ιουλίου, 2016.

[4] Frederic Jameson, “Postmodernism or the Cultural Logic of Late Capitalism”, New Left Review, no.146, Ιούλιος-Αύγουστος 1984, σ. 59–92.

[5] «Αλλά ήταν στο Παρίσι γύρω στο 1960 όταν πήρα την απόφαση να ταυτιστώ ως γλύπτης παρά καλλιτέχνης. Ήθελα να διαφοροποιήσω την προσέγγισή μου και το έργο μου από τη χιονοστιβάδα των μοντέρνων κινημάτων που ξεπήδησαν στην καλλιτεχνική σκηνή εκείνη την εποχή, τα οποία χρησιμοποιούσαν αισθητικές θεωρίες για να βρουν μια θέση στην αγορά τέχνης και μετέτρεπαν την τέχνη σε θέαμα προς κατανάλωση. Έτσι, αποφάσισα να αυτοχαρακτηριστώ ως γλύπτης, παριστάνοντας ειρωνικά τον επιζώντα του προϊστορικού homo faber» [Papadimitriou L., Durden M., “Messages in the streams of history: A dialogue with sculptor Theodoros”, Journal of Greek Media and Culture, Απρίλιος 2018, σ. 110 (doi: 10.1386/jgmc.4.1.107_7)

 

https://www.avgi.gr/entheta/anagnoseis/508375_o-glyptis-me-ta-heria-ton-agalmaton-xenagisi-me-ton-thodoro-sto  

 

Η εγκατάλειψη

 Βάλια Τσαίτα Τσιλιμένη, 2017

Pattern

Garous Abdolmalekian

#GarousAbdolmalekian #pattern #poetry #wind #textiles #crafts

I’m a Luddite. You should be one too

I’m a Luddite. This is not a hesitant confession, but a proud proclamation. I’m also a social scientist who studies how new technologies affect politics, economics and society. For me, Luddism is not a naive feeling, but a considered position. 
And once you know what Luddism actually stands for, I’m willing to bet you will be one too — or at least much more sympathetic to the Luddite cause than you think. 
Today the term is mostly lobbed as an insult. Take this example from a recent report by global consulting firm Accenture on why the health-care industry should enthusiastically embrace artificial intelligence:
Excessive caution can be detrimental, creating a luddite culture of following the herd instead of forging forward.
To be a Luddite is seen as synonymous with being primitive — backwards in your outlook, ignorant of innovation’s wonders, and fearful of modern society. This all-or-nothing approach to debates about technology and society is based on severe misconceptions of the real history and politics of the original Luddites: English textile workers in the early 19th century who, under the cover of night, destroyed weaving machines in protest to changes in their working conditions.
Our circumstances today are more similar to theirs than it might seem, as new technologies are being used to transform our own working and social conditions — think increases in employee surveillance during lockdowns, or exploitation by gig labour platforms. It’s time we reconsider the lessons of Luddism.
Even among other social scientists who study these kinds of critical questions about technology, the label of “Luddite” is still largely an ironic one. It’s the kind of self-effacing thing you say when fumbling with screen-sharing on Zoom during a presentation: “Sorry, I’m such a Luddite!”
It wasn’t until I learned the true origins of Luddism that I began sincerely to regard myself as one of them. 
The Luddites were a secret organisation of workers who smashed machines in the textile factories of England in the early 1800s, a period of increasing industrialisation, economic hardship due to expensive conflicts with France and the United States, and widespread unrest among the working class. They took their name from the apocryphal tale of Ned Ludd, a weaver’s apprentice who supposedly smashed two knitting machines in a fit of rage.
The contemporary usage of Luddite has the machine-smashing part correct — but that’s about all it gets right.
First, the Luddites were not indiscriminate. They were intentional and purposeful about which machines they smashed. They targeted those owned by manufacturers who were known to pay low wages, disregard workers’ safety, and/or speed up the pace of work. Even within a single factory — which would contain machines owned by different capitalists — some machines were destroyed and others pardoned depending on the business practices of their owners.
Second, the Luddites were not ignorant. Smashing machines was not a kneejerk reaction to new technology, but a tactical response by workers based on their understanding of how owners were using those machines to make labour conditions more exploitative. As historian David Noble puts it, they understood “technology in the present tense”, by analysing its immediate, material impacts and acting accordingly.
Luddism was a working-class movement opposed to the political consequences of industrial capitalism. The Luddites wanted technology to be deployed in ways that made work more humane and gave workers more autonomy. The bosses, on the other hand, wanted to drive down costs and increase productivity. 
Third, the Luddites were not against innovation. Many of the technologies they destroyed weren’t even new inventions. As historian Adrian Randall points out, one machine they targeted, the gig mill, had been used for more than a century in textile manufacturing. Similarly, the power loom had been used for decades before the Luddite uprisings. 
It wasn’t the invention of these machines that provoked the Luddites to action. They only banded together once factory owners began using these machines to displace and disempower workers.
The factory owners won in the end: they succeeded in convincing the state to make “frame breaking” a treasonous crime punishable by hanging. The army was sent in to break up and hunt down the Luddites. 
The Luddite rebellion lasted from 1811 to 1816, and today (as Randall puts it), it has become “a cautionary moral tale”. The story is told to discourage workers from resisting the march of capitalist progress, lest they too end up like the Luddites.
Today, new technologies are being used to alter our lives, societies and working conditions no less profoundly than mechanical looms were used to transform those of the original Luddites. The excesses of big tech companies - Amazon’s inhumane exploitation of workers in warehouses driven by automation and machine vision, Uber’s gig-economy lobbying and disregard for labour law, Facebook’s unchecked extraction of unprecedented amounts of user data - are driving a public backlash that may contain the seeds of a neo-Luddite movement.
As Gavin Mueller writes in his new book on Luddism, our goal in taking up the Luddite banner should be “to study and learn from the history of past struggles, to recover the voices from past movements so that they might inform current ones”. 
What would Luddism look like today? It won’t necessarily (or only) be a movement that takes up hammers against smart fridges, data servers and e-commerce warehouses. Instead, it would treat technology as a political and economic phenomenon that deserves to be critically scrutinised and democratically governed, rather than a grab bag of neat apps and gadgets.
In a recent article in Nature, my colleagues and I argued that data must be reclaimed from corporate gatekeepers and managed as a collective good by public institutions. This kind of argument is deeply informed by the Luddite ethos, calling for the hammer of antitrust to break up the tech oligopoly that currently controls how data is created, accessed, and used.
A neo-Luddite movement would understand no technology is sacred in itself, but is only worthwhile insofar as it benefits society. It would confront the harms done by digital capitalism and seek to address them by giving people more power over the technological systems that structure their lives.
This is what it means to be a Luddite today. Two centuries ago, Luddism was a rallying call used by the working class to build solidarity in the battle for their livelihoods and autonomy. 
And so too should neo-Luddism be a banner that brings workers together in today’s fight for those same rights. Join me in reclaiming the name of Ludd!
Text by Jathan Sadowski 
https://theconversation.com/im-a-luddite-you-should-be-one-too-163172

Η εποχή των εικόνων : Ο κύριος Ροβινσώνας Κρούσος έμεινε σπίτι. Περιπέτειες σχεδιασμού σε συνθήκες κρίσης

https://www.ertflix.gr/series/ser.79311-i-epochi-ton-eikonon?fbclid=IwAR3vilkKSCbuc6y685tJlmcnwD9AOU5rntg6qYkX5vaGF_mThX9nxT_BhKw

 

«Ο κύριος Ροβινσώνας Κρούσος έμεινε σπίτι. Περιπέτειες σχεδιασμού σε συνθήκες κρίσης» 
Eπεισόδιο 6 

Ο Κωστής Βελώνης και η Πολύνα Κοσμαδάκη επιμελητές της έκθεσης «O κύριος Ροβινσώνας Κρούσος έμεινε σπίτι», συναντούν την Κατερίνα Ζαχαροπούλου για να μιλήσουν για τις περιπέτειες σχεδιασμού σε συνθήκες κρίσης, έτσι όπως τις είδαν σύγχρονοι Έλληνες εικαστικοί, αντιλαμβανόμενοι τον Ροβινσώνα Κρούσο ως «σχεδιαστή σε συνθήκες κρίσης». 

Η έκθεση αναφέρεται στο παράδειγμα του ήρωα του Daniel Defoe, ο οποίος – ενώ βρέθηκε αρχικά σε αδιέξοδο – επιβεβαιώνει την αξία του όταν αναγκάζεται να δραστηριοποιηθεί και να καταπιαστεί με πρωτόγνωρα ζητήματα που απαιτούν την επινόηση και την εύρεση λύσεων. 

Την περίοδο που ένα μεγάλο μέρος από τα μόνιμα εκθέματα του 19ου αιώνα, από τον 3ο όροφο του Μουσείου Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού, είχαν μεταφερθεί στην Πειραιώς 138 για την επετειακή έκθεση «1821. Πριν και Μετά», τα νέα έργα που εκτέθηκαν στη θέση τους προτείνουν μια νέα χρήση των χώρων των μόνιμων συλλογών. 

Για τα έργα τους που προέκυψαν από αυτό το σκεπτικό μιλούν και οι καλλιτέχνες Αναστασία Δούκα, Μάρω Μιχαλακάκου, Μαργαρίτα Μποφιλίου, Νάνα Σαχίνη, Στεφανία Στρούζα και Γιώργος Τσεριώνης. 

Σενάριο-Παρουσίαση: Κατερίνα Ζαχαροπούλου , Σκηνοθεσία: Δημήτρης Παντελιάς Καλλιτεχνική επιμέλεια: Παναγιώτης Κουτσοθεόδωρος Διεύθυνση Φωτογραφίας: Κώστας Σταμούλης Μοντάζ-Μιξάζ: Μάκης Φάρος Οπερατέρ: Γρηγόρης Βουκάλης 
Ηχολήπτης: Άρης Παυλίδης Ενδυματολόγος: Δέσποινα Χειμώνα Διεύθυνση Παραγωγής: Παναγιώτης Δαμιανός Mακιγιάζ: Χαρά Μαυροφρύδη Βοηθός σκηνοθέτη: Μάριος Αποστόλου Βοηθός παραγωγής: Aλεξάνδρα Κουρή 
Φροντιστήριο: Λίνα Κοσσυφίδου Επεξεργασία εικόνας/χρώματος: 235/Σάκης Μπουζιάνης Μουσική τίτλων εκπομπής: George Gaudy/Πανίνος Δαμιανός Έρευνα εκπομπής: Κατερίνα Ζαχαροπούλου Παραγωγός: Ελένη Κοσσυφίδου 

Διαθέσιμο στο ERTFLIX. 

Τεχνάσματα

 

Ελένη Βακαλό, 1991

#elenivakalo #poetry #trickery #artifice

Mr Robinson Crusoe Stayed Home. Adventures of Design in Times of Crisis

 

https://www.youtube.com/watch?v=vNuAEUpcgXw

#robinsoncrusoe #mrcrusoestayedhome #adventuresofdesign #benakimuseum #literature #design##exhibition #crafts #literature #designtheory #bricolage#efficiency#economy #clumsiness #dexterity #postcolonialstudies

Οι γκάφες του Ροβινσώνα Κρούσου και οι περιπέτειες σχεδιασμού στο σπίτι / Clumsy Robinson Crusoe and the Adventures in design at home

Οι γκάφες του Ροβινσώνα Κρούσου και οι περιπέτειες σχεδιασμού στο σπίτι

Clumsy Robinson Crusoe and the Adventures in design at home  

 

 

Τέχνη στο συγκείμενο (Art in context ) 

Αμφισβητήσεις της δεξιότητας στη νεωτερικότητα 

ΑΣΚΤ -Χειμερινό εξάμηνο/ Εαρινό εξάμηνο

Αμφιθέατρο νέας βιβλιοθήκης,  Πειραιώς 256

Κωστής Βελώνης

 

 

Ειδική βιβλιογραφία, σημειώσεις

Bibliography, references, works cited, notes 

 

 

Αγγέλου, Αλκης. “Το διαφυγόν μυθιστόρημα ( Η περίπτωση του  Robinson Crusoe) στο Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο. Το Παιδικό Βιβλίο στην Ελλάδα τον 19ο αιώνα. Αθήνα: Καστανιώτης, 1997.

 

Baudrillard, Jean. “For a Critique of the Political Economy of the Sign,” (1981) reprinted in Jean Baudrillard, Selected Writings, Mark Poster (ed.),  Cambridge: Polity Press, 1988. 

 

Βελώνης, Κωστής. “Το εργαστήριο ως καλύβα”, στην Ελάχιστη Δομή, Σκηνές της καλύβας, επιμ. Αποστόλης Αρτινός, Αθήνα: εκδ. Κριτική, 2014.

Benjamin, Edwin B., Symbolic Elements in Robinson Crusoe, Philological Quarterly,  XXX,  1951,  206-11. 

 

Blumenberg, Hans. Shipwreck with Spectator: paradigm for a metaphor for existence. Trans. By Steven Rendall. Cambridge, MA: MIT Press, 1997. 

 

Boyd, Richard. “Metaphor and theory change: what is ‘metaphor’ a metaphor for?” in Metaphor andThought, Edited by Andrew Ortony. Cambridge, UK: Cambridge University Press, 1994.

 

Bracker, Nicole. Robinson Crusoe a venir: Gertrude Stein and Roland Barthes, Romanic Review, Vol. 91 n. 1-2, Jan-Mar., 2000, p.129-152.

 

Brown, Julia Prewitt. Robinson Crusoe's ‘Tent upon the Earth’, The Journal of Architecture, 13:4, 2008,  365-378.

https://doi.org/10.1080/13602360802327968

 

Defoe, Daniel, The Life and Strange Surprizing Adventures of Robinson Crusoe, Of York, Mariner: Who lived Eight and Twenty Years, all alone in an un-inhabited Island on the Coast of America, near the Mouth of the Great River of Oroonoque; Having been cast on Shore by Shipwreck, wherein all the Men perished but himself. With An Account how he was at last as strangely deliver'd by Pyrates. London : William Taylor, 1719. 

 

 

https://www.owleyes.org/text/robinson-crusoe

https://www.bl.uk/collection-items/first-edition-of-daniel-defoes-robinson-crusoe-1719

 

 

Defoe, Daniel. Ροβινσών Κρoύσος, μτφρ.Παπαδοπούλου, Πιερέττα, Αθήνα:Υψιλον, 1991.

 

del Valle Alcalá, Roberto. Unworking community: cultural imaginaries, common life, and the politics of division, Journal for Cultural Research, 24:2, 2020, 113-125. 

https://doi.org/10.1080/14797585.2020.1776456 

 

Gilbert, Jack.  Monolithos, Port Townsend, WA: Graywolf Press,1984. 

https://kostisvelonis.blogspot.com/2021/02/the-revolution.html

 

Greif, Martin J., The Conversion of Robinson Crusoe, Studies in English Literature, 1500-1900 , Summer, 1966, Vol. 6, No. 3, Restoration and Eighteenth Century, Summer, 1966, pp. 551-574 

https://www.jstor.org/stable/449560

 

Harrod, Tanya. ‘Visionary rather than practical’: craft, art and material efficiency. Philosophical Transactions of  Royal  Society, Vol. 371, Issue 1986, 13 March 2013.   

https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rsta.2011.0569

Harrod, Tanya. “Classic Take on the Industry of One,” Crafts, n. 246 , January/February, 2014.

https://www.readingdesign.org/robinson-crusoe

 

Hutnyk, John. Robinsonades: pertaining to allegories from the East India Company in Ceylon and other islands, from Marxism to Post-structuralism, and in which, dear reader, a 300-year-old adventure book may still have something to say, Inter-Asia Cultural Studies, 21:2, 2020, 279-286, https://doi.org/10.1080/14649373.2020.1766236 

 

Hymer, Stephner. Ο Ροβινσώνας Κρούσος και το μυστικό της πρωταρχικής συσσώρευσης, Θεσεις , Τεύχος 131, περίοδος: Απρίλιος - Ιούνιος 2015 

http://www.theseis.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1309&Itemid=29

 

Ζερβού, Αλεξάνδρα.  Ο μύθος του ερημίτη ή η περιπέτεια μιας μεταγραφής στα κείμενα των παιδικών μας χρόνων: Ο Ροβινσώνας, η Αλίκη και το Παραμύθι χωρίς Όνομα. Επιστήμη και Κοινωνία: Επιθεώρηση Πολιτικής και Ηθικής Θεωρίας. 2015

https://eclass.edc.uoc.gr/modules/document/?course=PTDE176

Festa Lynn.  Crusoe's Island of Misfit Things, The Eighteenth Century, Volume 52, Numbers 3-4, Fall/Winter 2011, pp. 443-471 

https://doi.org/10.1353/ecy.2011.0028 

Fraiman, Susan. Shelter Writing: Desperate Housekeeping from "Crusoe" to "Queer Eye" New Literary History , Spring, 2006, Vol. 37, No. 2, Critical Inquiries (Spring, 2006), pp. 341-359 

https://www.jstor.org/stable/20057948 

 

Benjamin, Edwin B., Symbolic Elements in Robinson Crusoe , Philological Quarterly, xxx ( 1951) , 206-11. 

 

 

Fallon, Ann Marie.  Anti –Crusoes, Alternative Crusoes: Revisions of the island story in the Twentieth Century στο The Cambridge Companion to "Robinson Crusoe," ed. Richetti,  John ,   Cambridge University Press, 2018.

 

Καλίτση,  Φιλοθέη, Η συνάντηση του Ψυχάρη και του Κόντογλου με τον "Ροβινσώνα Κρούσο" του Defoe. ΙΑ' Επιστημονική Συνάντηση του Τομέα Μεσαιωνικών και Νεοελληνικών Σπουδών του Τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη, 2005

http://users.sch.gr/fk-thess/ARTICLES/FK_ROBINSON_CRUSOE.pdf

 

Καρπόζηλου, Mάρθα. ‘Ο Νέος Ροβινσών του Joachim Heinrich Campe’. Η Λέξη 119, σσ. 792 – 801. 1993.

 

 

Liu, Lydia H., Robinson Crusoe's Earthenware Pot, Critical Inquiry, Summer, 1999, Vol. 25, No. 4 (Summer, 1999), pp. 728-757. 

http://www.jstor.com/stable/1344101  

 

Marzec, Robert P.  Enclosures, Colonization, and the Robinson Crusoe Syndrome: A Genealogy of Land in a Global Context, boundary 2, Volume 29, Number 2, Summer 2002, pp. 129-156 

https://muse.jhu.edu/article/3393 

 

Malraux, André. Les Noyers de l’Altenburg dans Œuvres complètes d’André Malraux, II, Paris : Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade, 1996.

 

 

Mentz, Steve. “‘Making the Green One Red’: Dynamic Ecologies in Macbeth, Edward Barlow’s Journal, and Robinson Crusoe.” Journal for Early Modern Cultural Studies, vol. 13, no. 3, 2013, pp. 66–83.  

 

www.jstor.org/stable/jearlmodcultstud.13.3.66.

 

 

Miller, Daniel, Καταναλωση, στο Υλικός Πολιτισμός : Η ανθρωπολογία στη χώρα των πραγμάτων  επιμ. Ελεάνα Γιαλούρη. μτφρ., Βρεττού Αγγελική, Αθήνα : Εκδόσεις Αλεξάνδρεια , 2012.

 

Ντενίση, Σοφία.  ‘Η διεθνής και η ελληνική πορεία του Ροβινσώνα Κρούσου και των Ροβινσωνιάδων κατά τον 18ο και 19ο αιώνα: Μια πρώτη προσέγγιση’, στο Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο. Το Παιδικό Βιβλίο στην Ελλάδα τον 19ο αιώνα. Ντελόπουλος, Κυριάκος (επιμ.)  Αθήνα: Καστανιώτης, 1997,  67 – 81. 

 

 

Parry, Idris.  Rilke and Things, The Journal of Modern Craft, 2014, 7:3.

https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.2752/174967714X14111311182848

 

Rediker, Marcus. Hydrarchy and Terracentrism  in Alex Farquarson, Martin Clark (επιμ) Aquatopia: The Imaginary of the Ocean Deep, Nottingham Contemporary, 2013., 105 -116.

 

Robins, Harry F., How Smart Was Robinson Crusoe?
 
 PMLA, Sep., 1952, Vol. 67, No. 5 (Sep., 1952),  782-789 

https://www.jstor.org/stable/460027

 

Rogers, Pat.  Robinson Crusoe,  London: George Allen and Unwin, 1979 .

 

Rogers, Pat. Robinson Crusoe : Good Housekeeping, Gentility, and Property, στο  The Cambridge Companion to "Robinson Crusoe," ed. John Richetti,  Cambridge University Press, 2018.

 

Rousseau, Jean-Jacques, Αιμίλιος ή περί αγωγής, μτφρ. Πολυτιμη Γκέκα,  Αθήνα : Εκδ. Πλέθρον, 2001.

Rossi, Catharine. The Crusoe Condition: Making within Limits and the Critical Possibilities of Fiction, The Journal of Modern Craft,10:1, 2017, 19-35. 

https://doi.org/10.1080/17496772.2017.1294365

Angus Ross (edit), Daniel Defoe, Robinson Crusoe. London :Penguin, 1965 

 

Sennett, Richard.  The Craftsman. Yale University Press : New Haven, London,  2008.

 

Slavuski, Victoria. Musica para olvidar una isla (Buenos Aires: Planeta, 1993). 

 

Schaeffer, Denise. The Utility of Ink: Rousseau and Robinson Crusoe, The Review of Politics, Vol. 64, No. 1 Winter, 2002.

 

Toffler, Alvin. The Third Wave, Bantam Books, 1981.

http://era.gov.kh/eraasset/uploads/2020/02/Toffler.Alvin_.The_.Third_.Wave_.pdf

 

Woolf, Virginia. Robinson Crusoe στο  Defoe in Daniel, Robinson Crusoe  (επιμ)  Shinagel, Michael, NY , London : 2nd Norton Critical Edition, 1994.  

 

Watt, Ian. “Robinson Crusoe, Individualism and the Novel,” in The Rise of the Novel: Studies in Defoe, Richardson and Fielding London : Chatto & Windus, 1957.

http://www.ricorso.net/tx/Courses/LEM2014/Critics/Watt_Ian/Rise_Chap-3.pdf  

Watt,  Ian.  Robinson Crusoe as a Myth, Essays in Criticism, Volume I, Issue 2, April 1951, Pages 95–119  reprinted by  Defoe, Daniel,  Robinson Crusoe  edit.  By Shinagel, Michael,  NY  London : 2nd Norton Critical Edition, 1994, p. 228-306  

 

 https://doi.org/10.1093/eic/I.2.95

 

 Sheryl Chen,  Eric Dittloff,  Esther Ho,  Leona Jiang,  Tom Roberts, Rebecca Tien,  Adam Tzinis,   Prosumerism

http://mi1prosumerism.weebly.com/the-third-wave.html

 

 

Robinsonades (επιλογές)

 

 

Michel Tournier; Vendredi ou les Limbes du Pacifique, Paris : éditions Gallimard, 1967.

 

H. G. Wells, The Island of Dr Moreau, 1896.

 

Johann David Wyss,  Der Schweizerische Robinson, 1812.

 

Jules Verne, L'Île mystérieuse, 1874.

 

James Graham Ballard , Concrete Island (1974), New York: Picador, 2001. 

 

Joachim Heinrich Campe, Robinson der Jüngere, 1779/80.

 

Coetzee, J. M. Foe, London: Penguin, 1986.

 

 

 

Ελληνικές Ρωβινσονιάδες 

 

Μιλτιάδης Βρατσάνος, “ Ο Αποστόλης  ο Θαλασσινός ή Νέος Ροβινσων”, 1883 

Ιουλία Δραγούμη , Στο νησί τους , 1923

Ελένη Ζούζουλα , Το ναυάγιο που φέρνει την ευτυχία, 1934

Ελένη Ζούζουλα,  Οι Ρωβινσώνες και ο βασιλιάς τους, 1935 

Γεώργιου Κονιδάρης “Ο Ελλην  Ροβινσών”,1887

 Π.Γ. Κουρτίδη, Γ. Κωνσταντινίδη ,“Ο Τηλέμαχος ή Νέος Ροβινσών εκθέτων τα πρώτα βήματα εις τον πολιτισμόν” , 1890

Φώτης Κόντογλου, Πέδρο Καζάς, 1920

Νικολαος Μεταξάς, Ο Ροβινσών και τα παθήματα αυτού, 1893

Iωάννης Παπαθανασίου, Ο Γουήλ ο Ροβινσών, 1884

Βλάσιος  Σκορδέλης,  Ελληνας Ροβινσώνας, 1880  

Στρατή Μυριβήλης, Στάθης Σταθας,  1934

Δημήτρης Σωτάκης, Η ιστορία ενός σούπερ μάρκετ, Αθήνα: Κέδρος, 2015.

Γιάννη Ψυχάρη, Ζωή κι αγάπη στη μοναξιά, Ιστορικά ενός καινούργιου Ρομπινσώνα, 1904.